TIN SỰ KIỆN

Năn bộp – Từ cỏ dại trở thành đặc sản đất miền Tây

Bảo Ngọc

Bảo Ngọc 13/08/2019

Trong ẩm thực mùa mưa của vùng miền Tây Nam bộ không thể không kể đến món năn bộp, một loại thực phẩm lấy từ cỏ năn ngọt mọc hoang trên những cánh đồng ngập mặn xứ Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau...

Không ai xác định năn bộp được sử dụng làm thức ăn từ khi nào, nhưng có những lão nông tri điền Bạc Liêu, trong lúc trà dư tửu hậu, đã ngồi bàn xem ai là người phát hiện ra vị ngon của món ăn này. Theo các cụ, trẻ chăn trâu trên những cánh đồng ngập nước là người có công đầu, kế đó là những người dân nghèo bứt đọt năn ăn cho qua bữa.

Trong những năm kháng chiến, những cán bộ cách mạng hoạt động sâu trong bưng biền đã chế thêm những món ăn mới từ năn. Cuối cùng, giới sành ăn miền Tây Nam Bộ đã lưu truyền món ăn này và nâng cấp nó trở thành món rau thời trân.

Cây năn bộp mọc ở nhiều tỉnh như Bạc Liêu, Sóc Trăng, An Giang, Đồng Tháp, Long An, Cà Mau… song nơi có năn nhiều và ăn năn sành điệu có lẽ là dân Bạc Liêu, Sóc Trăng. Vùng rau năn nguyên liệu của Bạc Liêu là một cánh đồng rộng mênh mông thuộc hai huyện Hồng Dân và Phước Long ngày nay. Đây là vùng đất nhiễm phèn chua mặn, tuy đã được khai phá trồng lúa nhưng chỉ được một vụ mùa bắt đầu vào khoảng giữa hoặc cuối tháng 10 âm lịch, thời gian còn lại trong năm năn mọc ngút ngàn.

Khoảng sa mưa (tháng 4 âm lịch), khi năn mọc bạt ngàn trên đồng, các chủ ruộng thuê người nhổ năn rồi chèo ghe ra chợ bán hoặc bán cả đám cho thương lái, để từ đó năn được phân phối đi khắp chợ huyện hay các tỉnh lân cận. Những ngày mùa rộ năn bộp, từ sáng sớm xuồng ghe của người dân bán năn ken dày trên chợ sông Ngã Năm.

Năn có hai loại: Năn kim và năn bộp. Năn kim (còn gọi cỏ năn), cọng nhỏ, đầu nhọn như chông, màu xanh đậm, mọc ở vùng nước cạn nhiễm phèn vàng, có củ, là loại sếu đầu đỏ (hạc) rất ưa thích. Thân năn kim cho trâu bò ăn hoặc ủ vồng dưa hấu rất tốt. Năn bộp (còn gọi là năn), cọng suôn, tròn to cỡ chiếc đũa bếp, màu nâu non, mọc vùng ruộng sâu nhiễm phèn bạc.

Cây cỏ năn bộp có ba phần được sử dụng để làm món ăn. Phổ biến nhất là đọt năn mọc ở gần gốc, màu vàng nâu xỉn vì nhiễm phèn nhưng khi bóc ra lấy phần non thì có màu trắng ngà, nhẹ bỗng như xốp và dài chừng ba tấc. Ngoài đọt năn thì những đoạn chồi non của cây dài khoảng hai đốt ngón tay người lớn, sếu đầu đỏ rất thích mổ ăn còn gọi là mầm năn. Cuối cùng là củ năn, khi cây năn đã chết lụi gửi củ dưới đất đến mùa mưa năm sau mới mọc lên thành cây.

  

Những đọt năn trắng muốt được bóc ra sau khi lấy về.
 
Với ba thứ trên người dân miệt vườn miền Tây có thể chế biến thành những món ăn dân dã nhưng ngon đến lạ thường. Những đọt năn bóc tách hết vỏ để làm rau ăn sống, trộn gỏi, xào, nấu canh, nhúng lẩu, làm dưa... và món nào cũng ngon đặc biệt.

Chỉ cần trong bữa ăn có món rau năn ăn như một loại rau sống, chấm với nước trong nồi thịt kho, cá kho, hay mắm kho, là bữa cơm đã trở nên ngon hơn vài phần. Đặc sắc và đúng điệu của món ngon mùa mưa vùng đất miền Tây là rau năn ăn sống với cá rô đồng rán giòn, cá lóc nướng trui hoặc cá trê nướng dầm nước mắm gừng thì tuyệt không gì bằng. Còn mầm năn thường dùng để xào thịt trâu, nghêu, hến, tép bạc thịt chuột đồng... Để món mầm năn xào ngon người chế biến phải xào để to lửa, đảo nhanh cho mầm năn vừa chín tái, ăn sẽ có độ giòn ngọt. Củ năn bộp được đào lên rửa sạch để ăn hoặc ủ cho mọc mầm để lấy muối dưa.

Dưa chua năn bộp cũng là món ăn được người dân miền Tây Nam Bộ ưa thích. Dưa năn bộp có thể làm dạng muối xổi, trộn dấm đường tỏi ớt và chút muối ăn sau đó để khoảng 30 phút là dùng được. Tuy nhiên, trong thực tế dưa năn thường được muối bằng nước vo gạo kèm chút muối, đường, ém trong hũ 1-2 ngày là chín.

Hiện nay, tại ấp Mỹ Lộc, xã Mỹ Bình huyện Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng, đã có một số người thử nghiệm người nuôi năn để kinh doanh. Dưỡng năn bằng nước, độ vài tháng lại rải phân chuồng đã ủ, năn có thể được khai thác hàng ngày từ tháng 5 cho tới tận tết nguyên đán.

Tại Bạc Liêu có một quy luật được những nhà nuôi tôm phát hiện ra: tại các chân ruộng quảng canh nuôi tôm kết hợp trồng năn thì tôm cho năng suất rất cao. Điều này đã kích thích người dân đổ xô trồng năn trở lại, vừa nâng cao năng suất tôm vừa có năn bán.

Ngoài ra, năn bộp còn có dược tính, chất xơ của năn bộp ngoài giúp điều hòa bài tiết, còn có công dụng ức chế hoạt động của các vi sinh vật kỵ khí, thúc đẩy vi sinh vật hiếu khí (có lợi cho tiêu hóa) sinh trưởng, làm cho lượng hình thành choleic trong đại tràng giảm xuống. Theo dân gian, năn bộp còn chữa được chứng ban đỏ ở trẻ nhỏ. Đặc biệt người vừa hết bệnh ăn năn bộp sẽ nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Khi nhu cầu rau sạch tại các vùng miền Tây Nam Bộ ngày càng lớn, đọt năn dân dã, ăn lạ miệng và ngon đã trở thành nguồn rau sạch quý giá. Nhổ năn bán đã trở nên phổ biến, là nghề giúp tăng thu nhập của nhiều hộ dân nghèo. Một số công ty tư nhân, nhạy cảm với cơ chế thị trường, đã nghiên cứu ý tưởng cấp đông năn bộp để chào bán ra Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, hoặc xuất khẩu.

Ai đến đây vào dịp này, được thưởng thức những món ngon dân dã một lần chắc khó thể nào quên. Nhờ có mùa mưa đã tạo nên sự phong phú của nhiều sản vật ngon từ động vật cũng như thực vật ở miền Tây Nam Bộ. Dù là ai đi chăng nữa, khi đến đây đều mong muốn được thưởng thức những món ngon từ cây năn bộp đặc biệt này.

Theo: Tintucmientay


TIN LIÊN QUAN

Né thuế khi mua bán nhà đất- những rủi ro khôn lường có thể gặp phải?

Tình trạng người bán nhà đề nghị kê khai giá thấp để giảm tiền thuế khá phổ biến, điều này khiến rủi ro thường được đẩy sang người mua.

Tân binh "siêu phẩm" BMW Vision M Next ra mắt thế chỗ BMW i8

Tân binh "siêu phẩm" BMW Vision M Next ra mắt thế chỗ BMW i8

Ra mắt lần đầu tiên hồi tháng 6, mẫu xe tương lai BMW Vision M Next vừa chính thức chào sân thị trường Mỹ. Mẫu xe này được sản xuất vào năm 2023 nhằm thay thế i8.

Chàng trai bấm nút chọn cô gái đòi đi du lịch châu Âu lên tiếng thừa nhận lý do chia tay sau 1 tháng hẹn hò, dân mạng vỗ tay khen hết lời

Chàng trai bấm nút chọn cô gái đòi đi du lịch châu Âu lên tiếng thừa nhận lý do chia tay sau 1 tháng hẹn hò, dân mạng vỗ tay khen hết lời

Cuối cùng thì chàng trai bấm bị cô gái đưa ra yêu sách đòi chi tiền để đi du lịch Châu Âu mới chịu hẹn hò đã chính thức lên tiếng cho biết lý do bấm nút chọn.

TPHCM đầu tư 1.600 tỷ đồng để lắp đặt 10.000 camera giám sát trong 5 năm

TPHCM đầu tư 1.600 tỷ đồng để lắp đặt 10.000 camera giám sát trong 5 năm

Hơn 10.000 camera có khả năng nhận diện, phân tích và tìm kiếm sẽ được lắp đặt toàn TP HCM trong 5 năm, kinh phí hơn 1.600 tỷ đồng.

Cô gái cười cợt, mỉa mai mẹ bỉm sữa mặc đồ lôi thôi đưa con đi cấp cứu khiến hội chị em nổi sóng vì quá vô duyên

Cô gái cười cợt, mỉa mai mẹ bỉm sữa mặc đồ lôi thôi đưa con đi cấp cứu khiến hội chị em nổi sóng vì quá vô duyên

Dù đều là phụ nữ với nhau nhưng vẫn có những người sẵn sàng hạ thấp người khác xuống chỉ vì cái nhìn của bản thân.

Nữ sinh dẫn bạn trai về phòng trọ tình tứ, CĐM mỉa mai: "Học tới ĐH nhưng nhận thức chẳng ra gì"

Nữ sinh dẫn bạn trai về phòng trọ tình tứ, CĐM mỉa mai: "Học tới ĐH nhưng nhận thức chẳng ra gì"

Ngang nhiên dẫn bạn trai lên phòng ký túc xá nữ và không ngần ngại "tình tứ", ôm hôn trước mặt mọi người, nữ sinh viên bị ném đá không trượt phát nào.

Môi giới chồng Hàn - guồng máy dối trá, coi rẻ hạnh phúc cô dâu Việt như những món hàng

Môi giới chồng Hàn - guồng máy dối trá, coi rẻ hạnh phúc cô dâu Việt như những món hàng

Các công ty môi giới lừa dối, dịch sai lời, cố tình vẽ nên ảo ảnh để khiến các cô gái trẻ nhẹ dạ cưới chồng Hàn mà không có dịp tìm hiểu. Họ kiếm tiền nhờ hủy hoại những cuộc đời.

Bức xúc khi thấy cảnh con trai út nhẫn tâm đuổi mẹ già lang thang sau khi được chuyển nhượng giấy tờ nhà

Bức xúc khi thấy cảnh con trai út nhẫn tâm đuổi mẹ già lang thang sau khi được chuyển nhượng giấy tờ nhà

Hôm nay, nhiều fanpage chia sẻ chuyện cụ bà sau khi chuyển nhượng tài sản, giấy tờ nhà cho con trai út thì bị đuổi đi khiến dân mạng phẫn nộ. Thực ra, chuyện đau lòng này đã xảy ra hồi tháng 6.2019 ở xã Bình Hòa Nam, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An.

Hành khách kể lại khoảnh khắc "ngàn cân treo sợi tóc"’ khi máy bay Nga hạ cánh giữa đồng ngô

Hành khách kể lại khoảnh khắc "ngàn cân treo sợi tóc"’ khi máy bay Nga hạ cánh giữa đồng ngô

Nhiều người buông xuôi, chấp nhận kịch bản xấu nhất nhưng rồi vui mừng tột độ khi biết vừa thoát nạn nhờ kỹ năng xử lý tình huống tuyệt vời của phi công Nga.

Để con chơi Facebook, mẹ nghèo khóc cạn nước mắt khi mất oan 80 triệu, CĐM: Tham thì thâm!

Để con chơi Facebook, mẹ nghèo khóc cạn nước mắt khi mất oan 80 triệu, CĐM: Tham thì thâm!

Liên tiếp gần đây, nhiều người dùng trên mạng xã hội tại Việt Nam cho biết nhận được khá nhiều tin nhắn thông báo trúng thưởng với phần thưởng giá trị tới 200 triệu đồng. Mới đây, một trường hợp mẹ đã phải mất tiền oan vì con bị lừa.

SỰ KIỆN NỔI BẬT

Khoe ảnh đi cúng Tổ nghề, bạn gái Jack bị fans hỏi đểu: "Trợ lý cũng cần cúng Tổ nghề gì?"

Khoe ảnh đi cúng Tổ nghề, bạn gái Jack bị fans hỏi đểu: "Trợ lý cũng cần cúng Tổ nghề gì?"

Mới đây, nghệ sĩ Hoài Linh tiếp tục mở cửa nhà thờ để các nghệ sĩ đến dâng hương Tổ nghề. Nhiều ca sĩ, diễn viên đã có mặt để cầu mong may mắn cho mình.

Sao ViệtGiangnt | 12/09/2019
Chuyện ít ai biết về người diễn viên từ hàm Đại tá bỗng hóa "ông trùm động Thiên Thai" trong phim "Quỳnh búp bê"

Chuyện ít ai biết về người diễn viên từ hàm Đại tá bỗng hóa "ông trùm động Thiên Thai" trong phim "Quỳnh búp bê"

Ít ai biết rằng "ông trùm của động Thiên Thai" là một diễn viên mang hàm Đại tá.

Sao ViệtĐông Đông | 16/08/2019
Đàm Vĩnh Hưng khen Sơn Tùng M-TP "lễ phép, giỏi giang khủng khiếp"

Đàm Vĩnh Hưng khen Sơn Tùng M-TP "lễ phép, giỏi giang khủng khiếp"

Trên trang fanpage 3 triệu người theo dõi, Đἁм Vĩпʜ Hưпɡ khen ngợi Sơn Tùng: “Cậu bé gì mà giỏi giang kinh ĸʜủɴġ khiếp, đã vậy lúc nào cũng rất là lễ phép và đáng yêu như thế này”. Giọng ca gốc Thái Bình tỏ ra trách móc đầy hóm hỉnh thế này.

Sao ViệtQuang Huy | 15/08/2019
Quang Hải chính thức trả lời tin đồn có bạn gái mới, fangirl vừa mừng vừa lo

Quang Hải chính thức trả lời tin đồn có bạn gái mới, fangirl vừa mừng vừa lo

Tiền vệ Nguyễn Quang Hải khẳng định tin đồn anh và cô nàng Nguyễn Thảo Mi đang hẹn hò không xác thực.

Sao ViệtQuang Huy | 15/08/2019
Lý Nhã Kỳ tiếp tục gây choáng khi được tỷ phú Ấn nhận làm con nuôi

Lý Nhã Kỳ tiếp tục gây choáng khi được tỷ phú Ấn nhận làm con nuôi

Từ Ấn Độ, Lý Nhã Kỳ xác nhận tỉ phú Mumbai Nitin Shah đã nhận cô làm con nuôi và dành cho cô sự tiếp đãi như người trong gia đình.

Sao ViệtQuang Huy | 15/08/2019
Chính thức ra mắt với kiểu dáng tuyệt đẹp, "xế cổ" thách thức Honda CB150R, Yamaha XSR155

Chính thức ra mắt với kiểu dáng tuyệt đẹp, "xế cổ" thách thức Honda CB150R, Yamaha XSR155

Yamaha XSR155 sẽ chắc chắc được ra mắt trong thời gian tới với mức giá hợp lý hơn Honda CB150R, dự đoán sẽ có ABS, động cơ 155 VVA.

Sao ViệtBảo Ngọc | 14/08/2019
"Điểm mặt gọi tên" 10 xe Harley-Davidson được đánh giá thuộc top đầu năm 2019

"Điểm mặt gọi tên" 10 xe Harley-Davidson được đánh giá thuộc top đầu năm 2019

Theo bầu chọn của kênh Motor TV, Road King Special, Softail Slim, Sport Glide, Ultra Limited, Fat Boy, Heritage Classic, Iron 883... là những mẫu xe Harley-Davidson tốt nhất năm 2019.

Sao ViệtBảo Ngọc | 14/08/2019
Quen được du khách cho ăn, khỉ kéo nhau thành bầy từ núi Sơn Trà đến "tấn công" chùa

Quen được du khách cho ăn, khỉ kéo nhau thành bầy từ núi Sơn Trà đến "tấn công" chùa

Gần đây, bầy khỉ từ núi Sơn Trà kéo xuống khuôn viên chùa Linh Ứng để tìm thức ăn. Vốn quen được du khách cho ăn, bầy khỉ ngồi khắp nơi để xin thức ăn, thậm chí còn xông vào giật đồ đạc, rượt đuổi người…

Sao ViệtBảo Ngọc | 13/08/2019
Dùng điện mặt trời, các doanh nghiệp thu hàng tỉ đồng mỗi ngày

Dùng điện mặt trời, các doanh nghiệp thu hàng tỉ đồng mỗi ngày

Chỉ sau nửa đầu năm nay, những doanh nghiệp đầu tư nhà máy điện mặt trời đã có doanh thu và lợi nhuận tăng vượt bậc.

Sao ViệtBảo Ngọc | 13/08/2019